آخرت . و بدان كه صفات حميدهء مذكوره را كه از براى زاهد بيان فرموده ، شامل مىشود مراتب عشرهء زهد را ؛ زيرا كه اختيار آخرت به دنيا كه يكى از آنهاست ، آخرت انسان ، مآل و مرجع و مآب نفس انسان است بعد از خراب بدن ، به موت اختيارى يا به موت اضطرارى ، و مرجع و مآل نفس انسانى را مراتب عشره است كه آخرش فناء فى اللّه است ، كه : فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ « 34 » . و همچنين ذلّت و عزّت ، و جهد و راحت ، و جوع و شبع ، و عافيت و محنت ، و ذكر و غفلت را نيز مراتب عشره است و در هر مرتبه از مراتب ، به حسب آن مرتبه است . بعد مىفرمايد از قول حضرت رسول ص خدا كه حبّ دنيا سر همهء گناهان است . حبّ دنيا را نيز مراتب دهگانه مىباشد ؛ زيرا انسان به هرچه بستگى دارد ، شاغل و دنياى اوست اگر همه ، وجود و هستى او باشد كه محبّت با وجود خود نيز محبّت به دنياست ، مگر آنكه محبّت را به خود فانى سازد در محبّت الهى ، و فنا گردد در آن ، تا بالمرّه از رسم محبّت دنيا كه ما سوى اللّه است فارغ آيد . پس ، از بعضى از اهل عصمت عليهم السّلام مثالى نقل فرموده كه اگر تمام دنيا - كه ما سوى اللّه است - لقمه باشد در دهان طفلى ، هرآينه مىاندازيم آن را ؛ و تخصيص فرمودن به لقمه در دهان طفل ، بعلّت آن است كه غذا در دهان طفل ، لذيذتر از همه كس است ، و ترك كردن طفل لقمه را ، بسيار مشكل ؛ لهذا بيان فرموده كه اگر دنيا به اين لذيذى باشد ، ما اهل بيت در راه محبّت حقّ تعالى ترك خواهيم كرد . و الذّ « 35 » از تمام مراتب دنيا ، لذّت هستى و حيات است ؛ زيرا كه

--> ( 34 ) - به منهج حاضر ، صفحهء 77 رجوع شود . ( 35 ) - لذيذتر